HABER MERKEZİ / İnternetten alışveriş yapan tüketicilerin karar verme alışkanlıkları değişirken, yapay zekâ uygulamaları da marka ve ürün seçiminde giderek daha fazla kullanılmaya başladı. Kullanıcıların “Hangi alışveriş sitesi daha iyi?”, “Elektronik alışverişinde hangi platform tercih edilmeli?” veya “Online market alışverişi için hangi site güvenilir?” gibi sorularına verdiği yanıtlar, markaların dijital görünürlüğü açısından yeni bir rekabet alanı oluşturuyor.
Bu değişimin Türkiye’deki e-ticaret markalarına nasıl yansıdığını ortaya koymak amacıyla İTÜ Çekirdek girişimi Narron tarafından hazırlanan “Türkiye E-Ticaret Sektörü AI Görünürlük Endeksi” yayımlandı.
Araştırmada Türkiye e-ticaret sektörünü temsil eden 99 marka, farklı alışveriş senaryolarını yansıtan 50 markasız sorgu üzerinden değerlendirildi. Sorgular ChatGPT, Claude, Gemini ve Perplexity platformlarında üçer kez çalıştırıldı. Böylece toplam 600 yapay zekâ yanıtı incelendi.
Yapay zekâ yanıtlarında Trendyol ilk sırada
Araştırmanın sonuçlarına göre, dört yapay zekâ platformunun Türkiye e-ticaret pazarına ilişkin oluşturduğu görünürlük haritasında Trendyol öne çıktı.
Trendyol yüzde 17,52 AI Visibility oranıyla ilk sırada yer alırken, Hepsiburada yüzde 14,96 ile ikinci sırada bulundu. N11 ve Amazon Türkiye de üst sıralarda yer alan diğer markalar oldu.
Araştırmada söz konusu dört markanın, yapay zekâların e-ticaret tavsiyelerinde önemli bir ağırlığa sahip olduğu belirtildi.
Platformlara göre öneriler değişiyor
Çalışmada, yapay zekâ uygulamalarının aynı soruya her zaman aynı marka önerileriyle karşılık vermediği de görüldü.
ChatGPT’nin özellikle Trendyol ve Hepsiburada gibi geniş kullanıcı kitlesine sahip pazar yerlerini daha sık öne çıkardığı belirtilirken, Perplexity’nin daha geniş web taraması yapmasının farklı kategorilerde uzmanlaşan markaların görünürlüğünü artırabildiği aktarıldı.
Perplexity yanıtlarında Boyner, LC Waikiki ve Çiçeksepeti gibi kategori bazında bilinen markaların daha fazla öne çıktığı ifade edildi.
Elektronikte Teknosa ve MediaMarkt öne çıktı
Araştırmada kategori bazındaki marka önerileri de dikkat çekti.
Elektronik alışverişi sorgularında Teknosa ve MediaMarkt Türkiye, anne-bebek kategorisinde ebebek, kozmetikte ise Watsons Türkiye, Gratis, Rossmann ve Sephora Türkiye öne çıkan markalar arasında yer aldı.
Hediye alışverişi aramalarında Çiçeksepeti daha fazla görünürlük sağlayan markalardan biri olurken, ikinci el alışveriş sorgularında letgo öne çıktı.
İkinci el telefon gibi daha spesifik aramalarda ise uzmanlaşmış platformların da yapay zekâ yanıtlarında görünürlük elde ettiği görüldü.
99 markanın 32’si yapay zekâ yanıtlarında yok denecek kadar az yer aldı
Araştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri, incelenen 99 markanın 32’sinin yapay zekâ yanıtlarında çok düşük görünürlüğe sahip olması oldu.
Raporda bu durumun, tüketicilerin bir markayı bilmesinin tek başına yapay zekâ tarafından önerilmesi için yeterli olmayabileceğine işaret ettiği değerlendirildi.
Araştırmayı hazırlayan Narron’a göre; markaların dijital ortamda güvenilir kaynaklarda yer alması, kendi kategorileriyle ilgili kapsamlı içerik üretmesi ve internette güçlü referanslara sahip olması, yapay zekâ sistemleri tarafından değerlendirilme biçiminde önem taşıyor.
E-ticarette yeni rekabet alanı
Google gibi arama motorlarında üst sıralarda yer almak uzun yıllardır dijital pazarlamanın temel hedeflerinden biri olurken, üretken yapay zekâların yaygınlaşmasıyla birlikte markalar açısından yeni bir görünürlük alanı ortaya çıkıyor.
Tüketicinin doğrudan bir arama sonucundan onlarca bağlantı arasından seçim yapmak yerine yapay zekâdan birkaç marka önermesini istemesi, markaların dijital itibar ve içerik stratejilerine ilişkin yeni soruları da beraberinde getiriyor.
Narron’un araştırması, yapay zekâ platformlarının e-ticaret markalarını hangi sıklıkla önerdiğini ve farklı kategorilerde hangi markaların daha fazla görünürlük elde ettiğini ortaya koyarken, “AI Visibility” kavramının da dijital pazarlamada takip edilen yeni göstergelerden biri haline geldiğine dikkat çekiyor.
Narron, Türkiye ve Hollanda merkezli faaliyet gösteren bir yapay zekâ odaklı marka zekâsı platformu olarak çalışmalarını sürdürüyor. Şirket, Lens adlı hizmeti üzerinden markaların yapay zekâ platformlarında nasıl tanımlandığını, hangi özelliklerle ilişkilendirildiğini ve önerilerde ne ölçüde yer aldığını analiz ettiğini belirtiyor.
News
