DTSO’dan 2025 Ekonomik Değerlendirme Toplantısı: İhracat Arttı, Kriz Derinleşti

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ve bileşenleri tarafından organize edilen “2025 Ekonomik Değerlendirme ve 2026 Beklentiler” toplantısı, DTSO’ya bağlı Gastro İnovasyon Merkezi’nde düzenlenen kahvaltılı basın toplantısıyla gerçekleştirildi. Toplantıya DTSO Başkanı Mehmet Kaya’nın yanı sıra Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, Karacadağ OSB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Beşir Yılmaz, Diyarbakır İş Konseyi Başkanı Mustafa Vural, DTSO Yüksek İstişare Kurulu Başkan Yardımcısı Burç Baysal, GÜNTİAD Başkanı Sezai Ayas, DTSO İş Kadınları Meclisi Başkanı Filiz Ekingen, TOBB Diyarbakır Kadın Girişimciler Kurulu Başkan Yardımcısı Hatice Akyıl ve Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti (GGC) Başkanı Felat Bozarslan katıldı. Toplantının açılışında 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutlayan DTSO Başkanı Mehmet Kaya, 143 yıllık geçmişe sahip olan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın 26 bini aşkın üyesiyle kentin en güçlü sivil toplum kuruluşlarından biri olduğunu ifade etti. Kaya, DTSO’nun Diyarbakır’ın ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sunmayı temel misyon olarak benimsediğini belirterek, “Kamu kurumları, yerel yönetimler ve toplumun tüm kesimleriyle; gerektiğinde iş birliği, gerektiğinde ise ilkeli muhalefet anlayışıyla çalışıyoruz” dedi. Diyarbakır’ın 2025 yılı ihracat verilerini paylaşan Kaya, resmi rakamlara göre ihracatın bir önceki yıla kıyasla yüzde 13,5 artarak 275 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Ancak bu rakamın kentin gerçek potansiyelini yansıtmadığını dile getiren Kaya, kayıt dışı ticaret ve sistemsel sorunlar nedeniyle fiili ihracatın 1 milyar doların üzerinde olduğunu ifade etti. Kentte her yıl yaklaşık bin sanayi sicilli işletmenin açıldığını veya yenilendiğini vurgulayan Kaya, Diyarbakır’ın güçlü bir üretim altyapısına sahip olduğunu söyledi. Diyarbakır’ın ithalata bağımlı olmayan, imalata dayalı ihracat yapan bir kent olduğuna dikkat çeken Kaya, ihracatın yarısından fazlasının Irak’a, özellikle Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne gerçekleştirildiğini belirtti. Suriye’ye yapılan ihracatta ise 2025 yılında yüzde 99’luk artış yaşandığını aktaran Kaya, bölgede kalıcı barışın sağlanması ve sınır kapılarının açılması halinde Suriye pazarında da büyük bir ihracat potansiyelinin ortaya çıkacağını kaydetti. Ekonomik krizin reel sektörde ciddi etkiler yarattığını söyleyen Kaya, 2025 yılında kapanan şirketlerin açılan şirketlere oranının yüzde 40’a yükseldiğini, özellikle tekstil, ticaret ve beyaz eşya sektörlerinde ciddi daralmalar yaşandığını açıkladı. Son beş yılda konkordato ilan eden firma sayısının 2025’te 9’a ulaştığını belirten Kaya, bu artışın temel nedenlerini yüksek faiz oranları, finansmana erişim zorlukları ve ekonomik belirsizlikler olarak sıraladı. Firmaların merkezlerini batı illerine taşımasının da önemli bir sorun haline geldiğini ifade eden Kaya, yalnızca 2025 yılında 104 firmanın bu nedenle kent dışına taşındığını söyledi. Kaya, Diyarbakır’daki sanayi dinamiğinin güçlü olduğunu vurgulayarak tekstil, metal, gıda, mobilya, plastik ve tarıma dayalı sanayi sektörlerinin öne çıktığını dile getirdi. Gastro İnovasyon Merkezi ve Sanayi Mektebi’nin Diyarbakır’ın kültürel ve ekonomik potansiyelini yansıttığını belirten Kaya, 2025 yılında 100’den fazla kadına aşçılık eğitimi verildiğini, kadın kooperatiflerinin desteklendiğini ve kentin coğrafi işaretli ürünler konusunda Türkiye’nin öncü illeri arasında yer aldığını söyledi. Konuşmasında barış vurgusu yapan Kaya, “Barış ve demokrasi olmadan sürdürülebilir ekonomik kalkınma mümkün değildir. Çözüm süreci döneminde Diyarbakır’ın ihracatı 400 milyon dolara ulaşmıştı. Bugün hâlâ o seviyeyi yakalayabilmiş değiliz” dedi. Kaya ayrıca Diyarbakır Havalimanı’ndaki teknik yetersizliklere dikkat çekerek Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nı sorunun çözümü için göreve çağırdı. Toplantıda konuşan Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Fidan ise OSB’de 370 fabrikanın faaliyet gösterdiğini ve yaklaşık 23 bin kişinin istihdam edildiğini açıkladı. Beşinci etap için 188 parsel adına 250 başvuru aldıklarını belirten Fidan, bunun Diyarbakır’a olan yatırımcı güveninin açık göstergesi olduğunu söyledi. Fidan, sanayiye özel finansman modellerinin hayata geçirilmesi ve kalıcı barış ortamının güçlenmesinin, üretim ve yatırımların önünü açacağını vurguladı.