Savcı Çakmakkaya: Şiddetin Önlenmesi Modern Adaletin Temelidir

Cumhuriyet Savcısı Baki Yiğit Çakmakkaya, şiddet olaylarının önlenmesinin günümüzde modern ceza adalet sistemlerinin en temel hedeflerinden biri haline geldiğini belirtti. Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemeleri’nde geçmiş yıllarda duruşma savcısı olarak görev yapan Çakmakkaya, çocuklar ve gençler arasında artış gösteren şiddet eğilimlerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Günümüzde dijital oyunların yaygın kullanımının özellikle ilkokul ve ortaöğretim çağındaki çocuklar üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu ifade eden Çakmakkaya, gelişim dönemindeki bireylerin zihinsel ve sosyal açıdan son derece hassas bir süreçten geçtiğini söyledi. Uzun süreli ekran maruziyetinin dikkat süresinde azalma, akademik performansta gerileme, sosyal ilişkilerde zayıflama, fiziksel hareketsizlik ve uyku düzeninde bozulma gibi sonuçlara yol açabildiğine dikkat çekti. Bazı dijital oyun içerikleri ile oyun platformlarında karşılaşılan şiddet temalı reklamların, çocukların davranış algısını olumsuz etkileyebildiğini belirten Çakmakkaya, bu durumun şiddet içeren davranış kalıplarının normalleşmesine zemin hazırlayabileceğini ifade etti. Öfke kontrolü gelişmemiş çocuklarda problem çözme becerilerinin yerini saldırgan tepkilerin alabileceğini vurgulayan Çakmakkaya, bunun yalnızca pedagojik bir sorun olmadığını, ilerleyen yaşlarda suç davranışına dönüşebilecek riskler taşıdığını dile getirdi. “Bilimsel çalışmalar şiddet eğilimine dikkat çekiyor” başlığıyla uluslararası araştırmalara da atıfta bulunan Çakmakkaya, dijital ortam kullanımının bireylerin sosyal davranışları ve psikolojik dengesi üzerinde belirleyici etkiler oluşturabileceğine yönelik bulguların giderek arttığını söyledi. Kontrolsüz dijital tüketimin sosyal izolasyon, empati kaybı ve saldırganlık eğilimleriyle ilişkilendirilebildiğini ifade etti. 2020 yılında uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan ve ortak yazarlığını yaptığı çalışmaya da değinen Çakmakkaya, Prof. Dr. Sevil Atasoy’un değerlendirmeleri ile birlikte yapılan incelemelerde, bazı seri katillerin çocukluk dönemlerinde hayvanlara yönelik şiddet davranışları gösterdiğinin tespit edildiğini hatırlattı. Bu tür patolojik belirtilerin erken yaşlardan itibaren dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı. Şiddetin çoğu zaman ani gelişen bir olgu olmadığını belirten Çakmakkaya, çocukluk döneminde ortaya çıkan bazı davranış örüntülerinin ilerleyen yıllarda ağır suç eğilimlerinin habercisi olabileceğine işaret etti. Kriminoloji literatüründe de küçük yaşlarda hayvanlara yönelik şiddet davranışları sergileyen bireylerin ilerleyen dönemlerde daha ağır suçlara yönelme riskinin arttığına dikkat çekildiğini ifade etti. Şiddetin yalnızca bireysel bir disiplin problemi olarak görülmemesi gerektiğini söyleyen Çakmakkaya, bunun aynı zamanda toplum güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir risk alanı olduğunu belirtti. Bu nedenle çözüm sürecinde aile, okul ve yerel yönetimlerin ortak sorumluluk üstlenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.